پنهانکاری مردان و افزایش آمار افسردگی زنان؛ ضرورت آموزش مهارت کمکخواهی به مردان
پنهانکاری مردان، آمار زنان افسرده را بیشتر کرده است
یک تراپیست با اشاره به اینکه بسیاری از مردان قربانی خشونتهای روانی، کلامی یا حتی فیزیکی میشوند، اما به دلیل کلیشههای جنسیتی کمتر درباره آن صحبت میکنند یا کمک میگیرند، تأکید کرد که افزایش مهارت کمکخواهی در مردان میتواند به کاهش آمار افسردگی زنان نیز منجر شود.
چرا مردان کمتر از زنان برای مشکلات روانی خود کمک میگیرند؟
محمد گراوندنیا، دکترای روانشناسی و تراپیست، در گفتوگو با همشهری، به دلایل کمتر دیده شدن مشکلات روانی مردان پرداخت و گفت که این پدیده محدود به یک کشور یا فرهنگ خاص نیست و تقریباً در تمام نقاط دنیا مشاهده میشود، اما در جوامع سنتی و شرقی، شدت بیشتری دارد. به گفته وی، پژوهشها نشان میدهد دو دسته عامل در بیتوجهی مردان به سلامت روان نقش دارند؛ عوامل زیستی مرتبط با هورمون تستوسترون که میتواند در افزایش روحیه سرکشی و مقاومت مؤثر باشد، اما عامل اصلی و تعیینکننده، عوامل فرهنگی-اجتماعی و الگوی «مردانگی هژمونیک» است که به مردان القا میکند باید همیشه قوی و بدون ضعف باشند.

علائم پنهان افسردگی در مردان؛ از رفتارهای پرخطر تا سکوت و خشونت
گراوندنیا توضیح داد که علائم مشکلات روانی یا به صورت «درونیشده» بروز میکنند یا به شکل «برونیشده». زنان معمولاً مشکلات خود را به شکل درونی و با بیان احساساتی مانند غم، اضطراب یا افسردگی نشان میدهند، اما مردان اغلب ناراحتی خود را در قالب رفتارهای پرخطر مانند مصرف سیگار و الکل، رانندگی پرخطر، خشونت و پرخاشگری یا سکوت و انزوا بروز میدهند. این روانشناس دلیل این تفاوت را نحوه آموزش در خانوادهها دانست و افزود که از پسران از کودکی انتظار میرود بیشتر مشکلات را حل کنند تا اینکه درباره احساساتشان حرف بزنند.
آمار هشداردهنده؛ نرخ خودکشی مردان ۴ برابر زنان
بر اساس مطالعات بینالمللی، تقریباً از هر ۵ مرد، یک نفر با نوعی اختلال روانی مواجه است، اما مردان به طور متوسط کمتر از زنان درمان دریافت میکنند. گراوندنیا به آمار نگرانکننده خودکشی اشاره کرد و گفت که نرخ خودکشی در مردان حدود ۳.۸ تا ۴ برابر زنان است و از دوران نوجوانی به بعد، مردان نزدیک به ۸۰ درصد موارد خودکشی را تشکیل میدهند. همچنین مطالعات نشان داده مردانی که تحت تأثیر الگوهای سختگیرانه مردانگی قرار دارند، حدود ۲.۴ برابر بیشتر در معرض مرگهای ناشی از خودکشی هستند.
افسردگی مردان؛ آماری که به دلیل پنهانکاری کمتر گزارش میشود
این دکترای روانشناسی با اشاره به اینکه در تقریباً همه مطالعات داخلی و خارجی، میزان افسردگی گزارششده در زنان بیشتر از مردان است، تأکید کرد که این تفاوت تا حد زیادی به دلیل پنهانکاری مردان است. مردان در بسیاری از موارد افسردگی، مشکلات روانی خود را بازگو نمیکنند، چون آن را نشانه ضعف و شکست میدانند. اما در جوامعی که برابری جنسیتی بیشتر است، مردان راحتتر درباره فشارهای روانی خود صحبت میکنند و میزان گزارش مشکلات سلامت روان در آنان به زنان نزدیکتر میشود.
فشارهای اقتصادی و تعارض نقشها؛ چالشهای روانی مردان در ایران
گراوندنیا با اشاره به نتایج تحلیل حدود ۲۰۰ پژوهش انجامشده درباره افسردگی در ایران، گفت که سلامت روان مردان ایرانی تحت تأثیر سه عامل اصلی فشارهای اقتصادی، فشارهای فرهنگی و تنشهای ناشی از زندگی شهری قرار دارد. فرهنگ حاکم بر جوامع شرقی، مسئولیت تأمین معاش خانواده را عمدتاً بر عهده مردان قرار داده و در شرایط اقتصادی نابسامان، این فشار چندین برابر میشود. همچنین مددکاران اجتماعی از افزایش موارد ترک خانه توسط مردان در تهران بدون اعلام قبلی خبر میدهند که نشان از عمق بحران روانی این قشر دارد.
خشونت علیه مردان؛ موضوعی که کمتر درباره آن صحبت میشود
این روانشناس با اشاره به افزایش خشونت علیه مردان در سالهای اخیر، گفت که بسیاری از مردان قربانی خشونتهای روانی، کلامی یا فیزیکی میشوند، اما به دلیل کلیشههای جنسیتی و ترس از قضاوت شدن، کمتر درباره آن صحبت میکنند یا برای دریافت کمک مراجعه میکنند. او با تأکید بر اینکه کمکخواستن نشانه ضعف نیست، خواستار حرکت جامعه به سمت کاهش انگ مراجعه به روانشناس شد و گفت که کمپینهایی برای افزایش مهارت کمکخواهی در مردان میتواند در ایران نیز راهاندازی شود تا مردان بتوانند بدون احساس شرم یا ترس از قضاوت، درباره مشکلات خود صحبت کنند.

**بیوگرافی الهام محمودی**
**الهام محمودی**
متخصص فناوری اطلاعات و تحلیلگر فضای دیجیتال
الهام محمودی متخصص فناوری اطلاعات و تحلیلگر تحولات دیجیتال با بیش از ده سال سابقه فعالیت تخصصی در حوزههای فناوری، استارتآپها و اقتصاد دیجیتال است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل روندهای نوین فناوری، بررسی اکوسیستم استارتآپی ایران و مطالعه تأثیر تحولات دیجیتال بر سبک زندگی و کسبوکارها است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد مهندسی فناوری اطلاعات از دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی و کارشناسی مهندسی نرمافزار از دانشگاه علم و صنعت ایران است. همچنین دورههای تخصصی تحلیل داده، مدیریت پروژههای فناورانه و کارآفرینی دیجیتال را در مراکز معتبر داخلی و بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
محمودی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه نود در زمینه توسعه نرمافزار و مشاوره فناوری آغاز کرد. با توسعه فضای استارتآپی کشور، وی به تدریج فعالیت خود را به حوزه تحلیل اکوسیستم دیجیتال و روزنامهنگاری فناوری متمرکز کرد و به عنوان مشاور و تحلیلگر با چندین شتابدهنده و مرکز نوآوری همکاری داشته است.
وی از سال ۱۴۰۱ به تیم تحریریه سایت اینترنتی یوز پیوسته و به عنوان تحلیلگر ارشد فناوری و فضای دیجیتال در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای وی در زمینه تحولات فناورانه، روندهای استارتآپی و تأثیرات اجتماعی فناوریهای نوظهور، مورد توجه جامعه فناوری و عموم مخاطبان قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی محمودی در تحلیل اکوسیستم فناوری ایران، بررسی روندهای جهانی فناوری و مطالعه تأثیرات اجتماعی تحولات دیجیتال است. وی همچنین در زمینه کارآفرینی دیجیتال، تحلیل بازارهای فناورانه و بررسی سیاستهای توسعه فضای دیجیتال تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی محمودی مبتنی بر ترکیب دانش فنی با تحلیل اجتماعی-اقتصادی تحولات فناورانه است. وی در تحلیلهای خود بر استفاده از دادههای میدانی، مصاحبه با فعالان حوزه و مطالعه تطبیقی تجربیات بینالمللی تأکید دارد و همواره بر لزوم نگاه واقعبینانه به فرصتها و چالشهای فضای دیجیتال ایران پای میفشارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن انفورماتیک ایران و انجمن کسبوکارهای الکترونیکی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با توسعه اقتصاد دیجیتال و سیاستگذاری فناوری مشارکت فعال دارد.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**