OpenAI معمای ۸۰ ساله ریاضی را حل کرد؛ رد نظریه معروف اردوش با هوش مصنوعی
OpenAI معمای ۸۰ ساله ریاضی را حل کرد
شرکت هوش مصنوعی OpenAI اعلام کرد که فناوری توسعهیافته این شرکت موفق شده است بخش مهمی از یک مسئله ریاضی ۸۰ ساله را حل کند؛ دستاوردی که نشان میدهد تواناییهای استدلال و منطقورزی هوش مصنوعی وارد مرحله تازهای شده است. شرکت سازنده ChatGPT با حل بخشی از «مسئله فاصله واحد در صفحه» که نخستین بار در سال ۱۹۴۶ توسط ریاضیدان مجارستانی پل اردوش مطرح شد، باور ۸۰ ساله ریاضیدانان را رد کرد.
مسئله فاصله واحد در صفحه چیست و هوش مصنوعی چه کرد؟
پرسشی که اردوش مطرح کرده بود، در ظاهر ساده به نظر میرسد: اگر تعداد مشخصی نقطه روی یک صفحه قرار داده شود، چند جفت از این نقاط میتوانند دقیقاً در فاصلهای یکسان از یکدیگر قرار بگیرند؟ اردوش معتقد بود تعداد این جفتها فقط کمی سریعتر از تعداد خود نقاط افزایش پیدا میکند. اما مدل OpenAI با استفاده از شاخههای مختلف ریاضیات موفق شد خانوادهای کاملاً جدید از چیدمانها را کشف کند که از مرز پیشنهادی اردوش عبور میکند و در نتیجه نظریه او را رد میکند.
OpenAI در شبکه اجتماعی X اعلام کرد: «نزدیک به ۸۰ سال، ریاضیدانان باور داشتند بهترین راهحلهای ممکن تقریباً شبیه شبکههای مربعی هستند. اما یکی از مدلهای OpenAI این باور را رد کرد و خانوادهای کاملاً جدید از چیدمانها را کشف کرد که عملکرد بسیار بهتری دارند.» با وجود هیجان گسترده در دنیای ریاضیات، این مسئله هنوز به طور کامل حل نشده است. هوش مصنوعی هنوز پاسخ نهایی و دقیقی درباره سرعت رشد جفت نقاط ارائه نکرده، بلکه تنها ثابت کرده است حد بالایی که اردوش پیشنهاد داده بود بسیار پایینتر از مقدار واقعی است.
تأیید ریاضیدانان مستقل؛ نقش انسان همچنان حیاتی است
OpenAI که خود را برای عرضه عمومی سهام در بورس آمریکا آماده میکند، اعلام کرد این محاسبات نه توسط یک سیستم تخصصی ریاضی، بلکه با استفاده از یک مدل عمومی استدلال انجام شده است؛ مدلی که مسائل را به گامهای کوچکتر تقسیم میکند و سپس آنها را حل میکند. این بار نتایج OpenAI توسط کارشناسان مستقل تأیید شد؛ از جمله توماس بلوم، ریاضیدانی که پیشتر ادعاهای این شرکت را نقد کرده بود و مدیریت وبسایت مسائل اردوش را برعهده دارد.
بلوم که یکی از نویسندگان مقاله همراه پست وبلاگ OpenAI نیز محسوب میشود، توضیح داد سیستم هوش مصنوعی با سماجت مسیرهایی را دنبال کرده که شاید یک انسان تصور میکرد ارزش ادامه دادن ندارند. او در عین حال تأکید کرد نقش انسان همچنان حیاتی است و گفت: «اگرچه اثبات اولیه تولیدشده توسط هوش مصنوعی کاملاً معتبر بود، اما توسط پژوهشگران OpenAI و چندین ریاضیدان دیگر به طور قابل توجهی بهبود یافت. انسان همچنان در تحلیل، درک، اصلاح و همچنین بررسی نتایج این اثبات نقش اساسی دارد.»
آینده هوش مصنوعی در علم؛ نقطه عطفی در ریاضیات
تیم گاورز، یکی دیگر از ریاضیدانانی که در این مقاله مشارکت داشته، این دستاورد را «نقطه عطفی در ریاضیات مبتنی بر هوش مصنوعی» توصیف کرد. اندرو روگویسکی از مؤسسه هوش مصنوعی انسانمحور دانشگاه Surrey نیز اعلام کرد این اتفاق نشان میدهد هوش مصنوعی میتواند راههای تازهای برای نگاه کردن به مسائل در اختیار انسان قرار دهد. او افزود: «هر روز روشنتر میشود که هوش مصنوعی بر دنیای تفکر خلاق تأثیر میگذارد و در آینده به یکی از ابزارهای اصلی پژوهشهای علمی تبدیل خواهد شد.»
موفقیت OpenAI در حل بخشی از یک مسئله ۸۰ ساله ریاضی، بار دیگر توانایی رو به رشد هوش مصنوعی در استدلال، کشف الگوهای جدید و کمک به تحقیقات علمی را نشان میدهد. هرچند انسان همچنان بخش کلیدی فرآیند علمی باقی مانده است، اما به نظر میرسد همکاری میان پژوهشگران و سیستمهای هوش مصنوعی آینده علم را متحول خواهد کرد. این دستاورد همچنین نشان میدهد که مدلهای عمومی هوش مصنوعی بدون نیاز به تخصص دامنهای خاص، قادر به ورود به پیچیدهترین مسائل ریاضی و ارائه بینشهای نو هستند.
**بیوگرافی الهام محمودی**
**الهام محمودی**
متخصص فناوری اطلاعات و تحلیلگر فضای دیجیتال
الهام محمودی متخصص فناوری اطلاعات و تحلیلگر تحولات دیجیتال با بیش از ده سال سابقه فعالیت تخصصی در حوزههای فناوری، استارتآپها و اقتصاد دیجیتال است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل روندهای نوین فناوری، بررسی اکوسیستم استارتآپی ایران و مطالعه تأثیر تحولات دیجیتال بر سبک زندگی و کسبوکارها است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد مهندسی فناوری اطلاعات از دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی و کارشناسی مهندسی نرمافزار از دانشگاه علم و صنعت ایران است. همچنین دورههای تخصصی تحلیل داده، مدیریت پروژههای فناورانه و کارآفرینی دیجیتال را در مراکز معتبر داخلی و بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
محمودی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه نود در زمینه توسعه نرمافزار و مشاوره فناوری آغاز کرد. با توسعه فضای استارتآپی کشور، وی به تدریج فعالیت خود را به حوزه تحلیل اکوسیستم دیجیتال و روزنامهنگاری فناوری متمرکز کرد و به عنوان مشاور و تحلیلگر با چندین شتابدهنده و مرکز نوآوری همکاری داشته است.
وی از سال ۱۴۰۱ به تیم تحریریه سایت اینترنتی یوز پیوسته و به عنوان تحلیلگر ارشد فناوری و فضای دیجیتال در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای وی در زمینه تحولات فناورانه، روندهای استارتآپی و تأثیرات اجتماعی فناوریهای نوظهور، مورد توجه جامعه فناوری و عموم مخاطبان قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی محمودی در تحلیل اکوسیستم فناوری ایران، بررسی روندهای جهانی فناوری و مطالعه تأثیرات اجتماعی تحولات دیجیتال است. وی همچنین در زمینه کارآفرینی دیجیتال، تحلیل بازارهای فناورانه و بررسی سیاستهای توسعه فضای دیجیتال تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی محمودی مبتنی بر ترکیب دانش فنی با تحلیل اجتماعی-اقتصادی تحولات فناورانه است. وی در تحلیلهای خود بر استفاده از دادههای میدانی، مصاحبه با فعالان حوزه و مطالعه تطبیقی تجربیات بینالمللی تأکید دارد و همواره بر لزوم نگاه واقعبینانه به فرصتها و چالشهای فضای دیجیتال ایران پای میفشارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن انفورماتیک ایران و انجمن کسبوکارهای الکترونیکی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با توسعه اقتصاد دیجیتال و سیاستگذاری فناوری مشارکت فعال دارد.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
