هشدار متخصصان بهداشت: شستن مرغ خام نه تنها بی‌فایده است بلکه سلامت خانواده را به خطر می‌اندازد

یک عادت دیرینه در آشپزخانه‌های ایرانی و جهانی که اغلب با نیت پاکیزگی انجام می‌شود، در حقیقت خطری پنهان برای سلامت افراد است. کارشناسان بهداشت و ایمنی مواد غذایی به‌طور قاطع هشدار می‌دهند که شستن مرغ خام پیش از پخت، نه تنها باکتری‌های مضر را از بین نمی‌برد بلکه موجب پراکندگی آن‌ها در محیط آشپزخانه و افزایش ریسک ابتلا به بیماری‌های عفونی و مسمومیت غذایی می‌شود. این گزارش به بررسی دلایل این هشدار و ارائه راهکارهای عملی برای ایمنی بیشتر در آماده‌سازی مرغ خام می‌پردازد تا عادت شستن مرغ خام در خانه‌ها اصلاح شود.

چرا شستن مرغ خام عملی خطرناک محسوب می‌شود؟ پراکندگی باکتری‌ها در محیط آشپزخانه

بسیاری از افراد تصور می‌کنند با شستشوی مرغ خام، آلودگی‌ها و باکتری‌های سطحی آن از بین می‌رود و گوشت تمیزتر می‌شود. اما این باور کاملاً اشتباه است. باکتری‌هایی مانند سالمونلا و اشریشیا کلی، که به طور طبیعی روی سطح مرغ خام وجود دارند، با جریان آب از گوشت جدا نمی‌شوند، بلکه قطرات آب حاوی این باکتری‌ها به اطراف پاشیده شده و به سینک ظرفشویی، تخته برش، ظروف، سطوح کابینت و حتی سایر مواد غذایی در نزدیکی منتقل می‌شوند. این پدیده که به "آلودگی متقاطع" (Cross-contamination) معروف است، می‌تواند به سرعت میکروب‌ها را در کل آشپزخانه پخش کند و منجر به بروز بیماری در افرادی شود که با این سطوح آلوده تماس پیدا می‌کنند یا غذای آلوده را مصرف می‌کنند. تحقیقات وزارت کشاورزی آمریکا (USDA) نیز این موضوع را تأیید کرده و نشان داده است که حتی پس از شستشوی ظاهری سینک، باکتری‌ها همچنان می‌توانند به سبزیجات منتقل شوند، که این خود دلیلی محکم برای پرهیز از شستن مرغ خام است.

باکتری‌های رایج در مرغ خام و پیامدهای مسمومیت غذایی

مرغ خام یکی از منابع اصلی باکتری‌های بیماری‌زا مانند سالمونلا و اشریشیا کلی (E. coli) است. این باکتری‌ها می‌توانند باعث بروز مسمومیت غذایی شدید شوند که علائمی نظیر تهوع، استفراغ، اسهال، دل‌پیچه و تب را در پی دارد. در موارد حادتر، به‌ویژه در کودکان، سالمندان و افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف، این عفونت‌ها می‌توانند بسیار جدی و حتی کشنده باشند. آمارها نشان می‌دهد سالانه میلیون‌ها نفر در سراسر جهان، تنها در آمریکا، به دلیل مصرف یا آماده‌سازی نادرست مرغ خام، دچار بیماری می‌شوند. یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۲ در آمریکا نشان داد که ۷۳ درصد از افراد مرغ خام را می‌شویند و تنها ۳۰ درصد از آنها از مضر بودن این کار اطلاع داشتند. این ارقام لزوم آموزش عمومی درباره روش‌های ایمن آماده‌سازی مرغ خام را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

راهکارهای مؤثر برای آماده‌سازی ایمن و محافظت در برابر باکتری‌های مرغ خام

برای محافظت از خود و خانواده در برابر باکتری‌های موجود در مرغ خام، متخصصان ایمنی مواد غذایی بر رعایت چند نکته ساده اما بسیار مؤثر تأکید دارند. تمرکز اصلی باید بر جلوگیری از پراکندگی باکتری‌ها و اطمینان از پخت کامل گوشت باشد:

عدم شستشوی مرغ خام و بوقلمون: مهم‌ترین گام، اجتناب از شستن این گوشت‌ها است. پخت کامل گوشت در دمای مناسب، تنها راه مطمئن برای از بین بردن باکتری‌هاست و نیازی به شستشو پیش از آن نیست.

استفاده از تخته برش و ابزار مجزا: همواره برای برش گوشت خام (مرغ، ماهی، گوشت قرمز) از تخته برش و ابزار (چاقو و ظروف) جداگانه‌ای نسبت به سبزیجات و سایر مواد غذایی آماده مصرف استفاده کنید. این کار به جلوگیری از آلودگی متقاطع کمک شایانی می‌کند.

شستشوی کامل دست‌ها: پس از هرگونه تماس با مرغ خام، دستان خود را حداقل به مدت ۲۰ ثانیه با آب گرم و صابون به‌دقت بشویید.

ضدعفونی سطوح: تمام سطوح، ظروف و وسایلی که با مرغ خام در تماس بوده‌اند را بلافاصله پس از استفاده با آب گرم و مایع ظرفشویی یا محلول ضدعفونی‌کننده تمیز کنید.

پخت کامل مرغ: برای اطمینان از از بین رفتن کامل باکتری‌ها، دمای داخلی مرغ را با استفاده از دماسنج غذایی اندازه‌گیری کنید. دمای داخلی باید حداقل به ۷۴ درجه سانتی‌گراد (۱۶۵ درجه فارنهایت) برسد. اطمینان حاصل کنید که هیچ قسمت صورتی رنگی در گوشت باقی نمانده و آب خارج شده از آن شفاف باشد.

نگهداری صحیح: مرغ خام را همیشه در پایین‌ترین قفسه یخچال و در ظرفی دربسته نگهداری کنید تا از چکه کردن احتمالی مایعات آن بر روی سایر مواد غذایی جلوگیری شود.

با رعایت این نکات ساده، می‌توان به طور قابل توجهی خطر ابتلا به مسمومیت‌های غذایی ناشی از باکتری‌های موجود در مرغ خام را کاهش داد و از سلامت خود و عزیزانمان محافظت کرد. این تغییر کوچک اما حیاتی در عادت آشپزی می‌تواند تأثیر بزرگی بر سلامت عمومی داشته باشد.

مجله اینترنتی یوز

مطالب مرتبط

الهام محمودی

**بیوگرافی الهام محمودی**

**الهام محمودی**
متخصص فناوری اطلاعات و تحلیلگر فضای دیجیتال

الهام محمودی متخصص فناوری اطلاعات و تحلیلگر تحولات دیجیتال با بیش از ده سال سابقه فعالیت تخصصی در حوزه‌های فناوری، استارت‌آپ‌ها و اقتصاد دیجیتال است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل روندهای نوین فناوری، بررسی اکوسیستم استارت‌آپی ایران و مطالعه تأثیر تحولات دیجیتال بر سبک زندگی و کسب‌وکارها است.

**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد مهندسی فناوری اطلاعات از دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی و کارشناسی مهندسی نرم‌افزار از دانشگاه علم و صنعت ایران است. همچنین دوره‌های تخصصی تحلیل داده، مدیریت پروژه‌های فناورانه و کارآفرینی دیجیتال را در مراکز معتبر داخلی و بین‌المللی گذرانده است.

**سوابق حرفه‌ای**
محمودی فعالیت حرفه‌ای خود را از اوایل دهه نود در زمینه توسعه نرم‌افزار و مشاوره فناوری آغاز کرد. با توسعه فضای استارت‌آپی کشور، وی به تدریج فعالیت خود را به حوزه تحلیل اکوسیستم دیجیتال و روزنامه‌نگاری فناوری متمرکز کرد و به عنوان مشاور و تحلیلگر با چندین شتاب‌دهنده و مرکز نوآوری همکاری داشته است.

وی از سال ۱۴۰۱ به تیم تحریریه سایت اینترنتی یوز پیوسته و به عنوان تحلیلگر ارشد فناوری و فضای دیجیتال در این رسانه فعالیت می‌کند. در این مدت، تحلیل‌های وی در زمینه تحولات فناورانه، روندهای استارت‌آپی و تأثیرات اجتماعی فناوری‌های نوظهور، مورد توجه جامعه فناوری و عموم مخاطبان قرار گرفته است.

**تخصص‌ها و حوزه‌های کاری**
تخصص اصلی محمودی در تحلیل اکوسیستم فناوری ایران، بررسی روندهای جهانی فناوری و مطالعه تأثیرات اجتماعی تحولات دیجیتال است. وی همچنین در زمینه کارآفرینی دیجیتال، تحلیل بازارهای فناورانه و بررسی سیاست‌های توسعه فضای دیجیتال تجربه قابل توجهی دارد.

**روش‌شناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی محمودی مبتنی بر ترکیب دانش فنی با تحلیل اجتماعی-اقتصادی تحولات فناورانه است. وی در تحلیل‌های خود بر استفاده از داده‌های میدانی، مصاحبه با فعالان حوزه و مطالعه تطبیقی تجربیات بین‌المللی تأکید دارد و همواره بر لزوم نگاه واقع‌بینانه به فرصت‌ها و چالش‌های فضای دیجیتال ایران پای می‌فشارد.

**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن انفورماتیک ایران و انجمن کسب‌وکارهای الکترونیکی است و در کارگروه‌های تخصصی مرتبط با توسعه اقتصاد دیجیتال و سیاست‌گذاری فناوری مشارکت فعال دارد.

**آخرین به‌روزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**