نادرشاه؛ بنیانگذار ارتش شایستهسالار ایران
شایسته سالاری و استعدادپروری در ارتش توسط نادرشاه
نادرشاه افشار بههمراه اصلاحات سیاسی، تحولات بنیادینی در ساختار نظامی ایران رقم زد. او برای نخستین بار اهمیت ویژهای به استعداد و توانمندی فردی سربازان داد و از چارچوبهای قبیلهای فاصله گرفت. این رویکرد، پیادهنظام تفنگچی را ستون فقرات لشکر او کرد و زمینهساز شکلگیری یگانهای حرفهای و قابلاتکا برای نبردهای فرامرزی شد.
نادر شاه شخصاً در تمرینهای شبانهروزی تفنگداران شرکت میکرد و با تدوین قوانین جدید، موارد زیر را اجرا کرد:
- گزینش و ارتقای سربازان بر اساس مهارت تیراندازی و انضباط رزمی، بیتوجه به دودمان یا جایگاه اجتماعی
- برگزاری مسابقات هدفگیری و مانورهای عملی برای ایجاد روحیه رقابتی و سنجش مستمر توانمندی
- تأسیس واحدهای تفنگچی مستقل با فرماندهان منتخب از میان شایستگان
با این شیوه، هرگاه سربازی—حتی از طبقات فرودست—شایستگی ویژهای نشان میداد، سریعاً به سمت فرماندهی بخشی از ۵۰ یا ۱۰۰ نفر ترفیع مییافت. این سیستم مثبتگرایانه، نه تنها انگیزه فردی را تقویت میکرد، بلکه سطح کارایی کلی ارتش را هم تا حد چشمگیری بالا برد.
باسیل واتاتزس، مسافر یونانی عصر نادرشاه، مینویسد:
«تفنگداران نادر شاه همواره مشتاق تمرین و نمایش مهارت بودند. نظم و دقت آنها در شلیک و مانورها، حکایت از سازمانی دارد که برای نخستین بار در ایران، به شایستهسالاری نظامی بها میدهد.»
با گذشت بیش از سه قرن، میراث نادرشاه در ارتشسازی شایستهسالارانه همچنان بهعنوان الگویی برای تدوین ساختارهای نوین دفاعی در ایران مورد توجه است. این ابتکار او نشان داد که دلیرترین مدافعان یک کشور، آنهایی هستند که فرصت اثبات شایستگی مستقیم یافتهاند و نه صرفاً بهواسطه تبار یا وابستگیهای قبیلهای.
**بیوگرافی الهام محمودی**
**الهام محمودی**
متخصص فناوری اطلاعات و تحلیلگر فضای دیجیتال
الهام محمودی متخصص فناوری اطلاعات و تحلیلگر تحولات دیجیتال با بیش از ده سال سابقه فعالیت تخصصی در حوزههای فناوری، استارتآپها و اقتصاد دیجیتال است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل روندهای نوین فناوری، بررسی اکوسیستم استارتآپی ایران و مطالعه تأثیر تحولات دیجیتال بر سبک زندگی و کسبوکارها است.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد مهندسی فناوری اطلاعات از دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی و کارشناسی مهندسی نرمافزار از دانشگاه علم و صنعت ایران است. همچنین دورههای تخصصی تحلیل داده، مدیریت پروژههای فناورانه و کارآفرینی دیجیتال را در مراکز معتبر داخلی و بینالمللی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
محمودی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه نود در زمینه توسعه نرمافزار و مشاوره فناوری آغاز کرد. با توسعه فضای استارتآپی کشور، وی به تدریج فعالیت خود را به حوزه تحلیل اکوسیستم دیجیتال و روزنامهنگاری فناوری متمرکز کرد و به عنوان مشاور و تحلیلگر با چندین شتابدهنده و مرکز نوآوری همکاری داشته است.
وی از سال ۱۴۰۱ به تیم تحریریه سایت اینترنتی یوز پیوسته و به عنوان تحلیلگر ارشد فناوری و فضای دیجیتال در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، تحلیلهای وی در زمینه تحولات فناورانه، روندهای استارتآپی و تأثیرات اجتماعی فناوریهای نوظهور، مورد توجه جامعه فناوری و عموم مخاطبان قرار گرفته است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی محمودی در تحلیل اکوسیستم فناوری ایران، بررسی روندهای جهانی فناوری و مطالعه تأثیرات اجتماعی تحولات دیجیتال است. وی همچنین در زمینه کارآفرینی دیجیتال، تحلیل بازارهای فناورانه و بررسی سیاستهای توسعه فضای دیجیتال تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی تحلیلی**
رویکرد تحلیلی محمودی مبتنی بر ترکیب دانش فنی با تحلیل اجتماعی-اقتصادی تحولات فناورانه است. وی در تحلیلهای خود بر استفاده از دادههای میدانی، مصاحبه با فعالان حوزه و مطالعه تطبیقی تجربیات بینالمللی تأکید دارد و همواره بر لزوم نگاه واقعبینانه به فرصتها و چالشهای فضای دیجیتال ایران پای میفشارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن انفورماتیک ایران و انجمن کسبوکارهای الکترونیکی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با توسعه اقتصاد دیجیتال و سیاستگذاری فناوری مشارکت فعال دارد.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
